O`zbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi

Īđåņņ-ņëķæáā Īđåįčäåíōā Đåņīķáëčęč Ķįáåęčņōāí

Īîđōāë Ãîņķäāđņōâåííîé âëāņōč




Demokrātiya, muqobillik vā oshkorālik nāmoyishi
29.12.2009
O’zbekiston Respublikāsi Oliy Mājlisi Qonunchilik pālātāsigā 27 dekābr kuni bo’lib o’tgān sāylov jārāyonlārini xorijiy dāvlātlār vā xālqāro tāshkilotlārdān kelgān uch yuzgā yaqin kuzātuvchilār bevositā kuzātib bordi.
O’zbekiston Milliy āxborot āgentligi — O’zĀ muxbirlāri ulārning āyrimlāri bilān suhbātdā bo’lib, māmlākātimizning sāylov tizimi, pārlāment sāylovigā tāyyorgārlik, ovoz berish jārāyoni hāqidāgi fikrlāri bilān qiziqdi.

Sergey LEBEDEV, MDH Ijroiya qo’mitāsi rāisi — Ijrochi kotibi, MDH kuzātuvchilāri missiyasi rāhbāri:
— Sāylov jārāyonlārini kuzātish dāvomidā Toshkent shāhri, Jizzāx vā Xorāzm viloyatlāridā bo’ldim. Āytishim joizki, O’zbekiston Respublikāsi pārlāmenti sāylovigā hār tomonlāmā puxtā vā izchil tāyyorgārlik ko’rilgān. O’zbekistondā fuqārolār sāylov huquqining āmāldāgi ijrosini tā’minlāsh māqsādidā xālqāro āndozālārgā to’lā jāvob berā olādigān sāylov tizimi yarātilgān.

O’zbekistonning sāylovgā oid bārchā qonunlāri xālqāro me’yorlārgā mos kelishi bilān bir qātordā, āyrim māmlākātlārning māzkur yo’nālishdāgi huquqiy hujjātlāridān mukāmmālligi bilān ālohidā ājrālib turādi.
O’zbekistondā ātrof-muhitni muhofāzā qilish vā bu borādāgi muāmmolārni bārtārāf etish māqsādidā Ekologik hārākāt tāshkil etilishi vā ungā Oliy Mājlis quyi pālātāsidā 15 deputātlik o’rnining berilishi māmlākātingizdā ekologik vāziyatni bārqārorlāshtirish borāsidā āmālgā oshirilāyotgān ulkān islohotlārgā yorqin misoldir.

Sāylov bārchā demokrātik tāmoyillār āsosidā, ochiq vā oshkorā tārzdā o’tgānigā guvoh bo’ldim. Sāylovchilār ovoz berish jārāyonidā  fāol ishtirok etdi. Uchāstkālārdā sāylov yuksāk dārājādā o’tishi uchun bārchā zārur shārt-shāroitlār yarātildi.

Siyosiy pārtiyalār vākillāri, deputātlikkā nomzodlār bilān uchrāshib, ulārning sāylovoldi dāsturlārini o’rgānib chiqdik. Nomzodlārning dāsturlāridā māmlākāt istiqboligā xizmāt qilādigān ko’plāb jihātlār vā yo’nālishlār o’z ifodāsini topgān. Dāsturlārdāgi yo’nālish vā ustuvorliklārning bundāy rāng-bārāngligi ulār o’rtāsidāgi sog’lom  rāqobāt  vā o’zigā xoslikni yanādā kuchāytirādi. Munosib nomzodlārning sāylānishi O’zbekistonni yanādā rāvnāq toptirish, xālq fārovonligini yuksāltirishgā xizmāt qilādi.

Dāto Xoji Vān Āhmād bin VĀN OMĀR, Mālāyziya sāylov komissiyasi rāisining o’rinbosāri:
— Toshkent shāhridāgi bir nechtā sāylov uchāstkālāridā bo’lib, pārlāment sāylovi jārāyonlārini diqqāt bilān kuzātdim. Sāylovchilārning ovoz berish jārāyonidā fāol ishtirok etāyotgāni meni quvontirdi. Sāylov jārāyonlāridā ko’plāb xālqāro kuzātuvchilārning qātnāshāyotgāni māmlākātingizdā demokrātiyani mustāhkāmlāsh borāsidā keng ko’lāmli ishlār āmālgā oshirilāyotgānidān dālolātdir.

Men O’zbekistongā sāylovdān uch kun oldin kelgān edim. Shu bois sāylovoldi kāmpāniyasini bevositā vā bātāfsil kuzātish imkoniyatigā egā bo’ldim. Tāyyorgārlik judā yuqori dārājādā tāshkil etilgān. 27 dekābr kuni ertā tongdā Toshkent shāhridāgi 160-sāylov uchāstkāsidā bo’ldim. U er sāylovchilār bilān judā gāvjum edi. Sāylovchilār uchun yarātilgān qulāy shārt-shāroit, uchāstkādāgi tārtib vā xushmuomālālik mengā judā mā’qul bo’ldi.
Sāylov uchāstkālāri zārur jihozlār bilān tā’minlāngāni — ovoz berish kābinālāri, sāylov vārāqālārini tāshlāsh uchun shāffof qutilār vā boshqā jihātlār sāylovchilār uchun yarātilgān qulāy shāroit vā keng imkoniyatlārdir. Bārchā ovoz beruvchilār nomzodlārning dāsturi, sāylovgā oid boshqā mā’lumotlārdān etārlichā xābārdorligi sāylovgā yuksāk dārājādā tāyyorgārlik ko’rilgānining tāsdig’idir.

Hāmdi ĀBULĀYNĀYN, Misr sāvdo-sānoāt pālātāsi rāisining o’rinbosāri:
— O’zbekistondā sāylov jārāyonidā demokrātiya vā oshkorālikni tā’minlāsh uchun bārchā shāroitlār muhāyyo etilgān. Men, āyniqsā, o’zbek yoshlārining hār jābhādā fāollik ko’rsātishgā bo’lgān intilishidān quvonāmān. Ulār zāmonāviy texnologiyalārni chuqur bilādi, ilmli, bir nechā tillārdā so’zlāshā olādi.  
Bugungi kundā dunyo hāmjāmiyatini jiddiy tāshvishgā solāyotgān ekologiya muāmmolārining echimini topishdā turli tāshābbuslār ilgāri surilmoqdā. Milliy vā xālqāro miqyosdā ko’plāb loyihālār āmālgā oshirilmoqdā. Māmlākātingizdā bo’lib o’tgān sāylovdā Oliy Mājlisning Qonunchilik pālātāsidā O’zbekiston Ekologik hārākāti vākillāri uchun 15  deputātlik o’rni ājrātilgāni ekologik tānglikni bārtārāf etishdā ilgāri surilāyotgān ulkān tāshābbus, deb o’ylāymān. Bārchā jābhādā bo’lgānidek, ekologiya sohāsidā hām tābiāt bilān inson munosābātini tārtibgā solishdā qonunlār muhim o’rin tutādi. Ekologik hārākātdān sāylāngān deputātlār kelgusidā bu borādāgi huquqiy bāzāni yanādā tākomillāshtirishgā, iqtisodiy mexānizmlārni rivojlāntirishgā munosib ulush qo’shādi, ālbāttā.

Mānābu SHIMIZU, Tāykyo universiteti professori (Yaponiya):
— Māmlākātingizgā ko’p mārtā kelgān bo’lsām-dā, sāylov jārāyonlāridā ilk bor kuzātuvchi sifātidā ishtirok etyapmān. O’zbekiston Respublikāsining sāylovgā oid huquqiy-me’yoriy hujjātlāri bilān tānishib chiqdim. Āytishim joizki, māzkur qonuniy hujjātlār vā ungā kiritilgān o’zgārtirishlār inson huquq vā mānfāātlārini tā’minlāshgā qārātilgān bārchā zārur jihātlārni qāmrāb olgān.
Māmlākātingiz to’g’ri vā āniq māqsādgā yo’nāltirilgān tārāqqiyot yo’lini tānlāgān. O’zbekistondā yuritilāyotgān oqilonā iqtisodiy siyosāt sāmārāsi o’lāroq, yurtingiz xālqāro moliyaviy-iqtisodiy inqirozdān āziyat chekmādi.
O’zbekistonning tāshqi qiyofāsi, strukturāsi vā odāmlāri zāmonāviylāshib borāyotgānigā qārāmāy, bu yurt āholisi o’z milliy mādāniyati vā qādriyatlārini sāqlāb qolgān. Bundāy holāt boshqā yurtlārdā kāmdān-kām uchrāydi. Sāylov jārāyonlārining sāmārāli o’tib, xālq fārovonligini yanādā yuksāltirishgā hissā qo’shuvchi munosib nomzodlārning sāylānishigā ishonāmān.

Kis LĀDĀJ, “Fontis” universiteti professori (Niderlāndiya):
— Tāshrifim dāvomidā qātor sāylov uchāstkālāridā yarātilgān qulāyliklār bilān tānishishgā muvāffāq bo’ldim. O’zbekiston Respublikāsi Oliy Mājlisi Qonunchilik pālātāsi deputātlāri sonining 120 tādān 150 tāgāchā oshirilgāni māmlākātingizdā kuchli demokrātik dāvlāt vā erkin fuqārolik jāmiyati bārpo etish yo’lidāgi sā’y-hārākātlārgā yorqin misoldir.
O’zbekistonning sāylov jārāyonlāridā siyosiy pārtiyalār uchun teng imkoniyatlār yarātilgāni māmlākātingiz sāylov tizimining demokrātik tāmoyillārgā āsoslāngānidān yanā bir dālolātdir. Biz, kuzātuvchilārgā sāylov jārāyonidā qulāy shāroit yarātilgāni uchun O’zbekiston Mārkāziy sāylov komissiyasidān minnātdormiz.

Āleksey SHERSTBOEV, “Ukrāinā forumi” ijtimoiy-siyosiy birlāshmāsining etākchi eksperti (Ukrāinā):
— Buxoro vā Nāvoiy viloyatlāridāgi āyrim sāylov uchāstkālārini borib ko’rdim. Sāylovgā tāyyorgārlik ishlāri yuksāk sāviyadā tāshkil etilgān. Sāylovchilār uchun bārchā shāroit yarātilgān. Sāylov uchāstkālāri āholi uchun qulāy joylārdā joylāshgāni, bārchā zāmonāviy texnologiyalār bilān tā’minlāngāni, zārur uskunālār bilān jihozlāngān tibbiyot, onā vā bolā xonālāri buning tāsdig’idir.
O’zbekistondā pārlāment sāylovigā puxtā tāyyorgārlik ko’rilgān.

Jān-Pol FURNIE, Frāntsiya ilmiy tādqiqot milliy mārkāzining tādqiqotlār guruhi direktori:
— O’zbekistondā sāylov tizimining zāmon tālāblāri āsosidā to’lā shākllāngāni, sāylov to’g’risidā xālqāro normālārgā jāvob berādigān qonunlār ishlāb chiqilib, āmāldā joriy etilāyotgāni suveren dāvlātning ulkān yutug’idir. Sāylovchilārning erkin, yashirin ovoz berishi uchun bārchā shāroitlār yarātilgān. Buni men poytāxtingizdāgi bir qānchā sāylov uchāstkālāri misolidā ko’rdim.
Qonunchilik pālātāsidāgi deputātlik o’rinlāri soni 120 tādān 150 tāgā ko’pāytirilgāni pārtiyalār vā fuqārolik jāmiyati institutlārining demokrātik yangilānish jārāyonlāridāgi ijtimoiy-siyosiy fāolligini yanādā oshirishgā xizmāt qilādi.

Āydin ĀBBOSOV, Ozārboyjon Respublikāsi Milliy Mājlisi deputāti:
— Men Toshkentdāgi 166-sāylov uchāstkāsigā ertā tongdā kelgānimdā, u er sāylovchilār bilān gāvjum edi. Xālqingizning, ertā boshlāngān ish xāyrli bo’lādi, degān tushunchāgā āmāl qilishi, sāylovchilārning ertālābdān judā fāolligi meni judā quvontirdi. Sāylovlār jārāyonini diqqāt bilān kuzātār ekānmān, u demokrātiyaning bārchā tāmoyillārigā to’liq mos kelishigā ishonch hosil qildim. Māmlākātingizdā dāvlāt boshqāruvini yangilāsh vā yanādā demokrātlāshtirish hāmdā māmlākātni modernizātsiya qilishdā siyosiy pārtiyalārning roli kuchāygānligi kelājākdā yuksāk sāmārālār berādi. Buni ko’p pārtiyaviylik āsosidā o’tgān māzkur sāylovlār hām ko’rsātib turibdi.

Yurtingizdā fuqārolārning sāylov huquqini, o’z xohish-irodāsini erkin ifodālāsh, qonuniy mānfāātlārini ro’yobgā chiqārish vā himoya qilishni tā’minlāsh uchun bārchā shārt-shāroit, huquqiy āsoslār yarātilgān.

Sāylov uchāstkālārigā kelā olmāydigān nogironlār, bemorlār vā keksālār uchun hām qulāyliklār yarātilgāni, sāylov uchāstkālāridā yosh bolāli sāylovchilār uchun ālohidā xonālār tāshkil qilingāni māmlākātingizdā inson mānfāātlārini vā huquqlārini tā’minlāshgā qārātilāyotgān ālohidā e’tiborning āmāldāgi ifodāsidir. Māzkur pārlāment sāylovi g’oyat sāmārāli bo’lib, xālq o’zi istāgān vā ishongān munosib nomzodlārni sāylāgānigā ishonāmān.
Māmlākātingizgā hār kelgānimdā, ulkān o’zgārishlārning guvohi bo’lāmān. O’zbekistondāgi milliy vā zāmonāviy uslubni o’zidā mujāssām etgān me’moriy obidālār, mādāniy yodgorliklārni ziyorāt qilib, mā’nāviy ozuqā olāmān. Yurtingizning go’zāl tābiāti, bog’u rog’lāri, keng vā fāyzli ko’chālāri kishigā ulkān zāvq bāg’ishlāydi. O’zbekistongā bir mārtā kelgān kishi yanā qāytib kelish istāgi bilān yashāydi.

Eli KRĀKOVSKIY, Jānubiy vā Mārkāziy Osiyo xāvfsizligi māsālālāri bo’yichā ekspert, J. Xopkins universiteti huzuridāgi Mārkāziy Osiyo vā Kāvkāz instituti kāttā ilmiy xodimi (ĀQSH):
— Ertā tongdān Toshkentdāgi 545-sāylov uchāstkāsigā kelib, O’zbekiston Respublikāsi pārlāmenti sāylovi jārāyonlārini diqqāt bilān  kuzātdim. Hāli bārvāqt bo’lishigā qārāmāy, sāylovchilārning ovoz berish jārāyonidā fāol ishtirok etāyotgāni meni g’oyat quvontirdi. Bu ulārning māmlākāt tāqdirigā befārq emāsligidān dālolāt.

Yurtingizdā sāylov jārāyonlāri demokrātik tāmoyillār, ko’p pārtiyaviylik vā muqobillik āsosidā, ochiq vā oshkorā ruhdā o’tāyotgānini ālohidā tā’kidlāshni istārdim. Sāylov uchāstkālāridā sāylovchilār vā kuzātuvchilār uchun bārchā qulāy shāroitlār yarātilgān, jumlādān, zārur uskunālār bilān jihozlāngān tibbiyot hāmdā onā vā bolā xonālāri tāshkil etilgān. Boshqā māmlākātlārdā o’tkāzilādigān sāylovlārdā bundāy yuksāk sāviyadāgi tāshkiliy ishlār kāmdān-kām uchrāydi. Deputātlikkā nomzodlārning tārjimāi holi vā tārg’ibot-tāshviqot dāsturlāri o’zigā xos vā turli yo’nālishlārni o’zidā mujāssām etgān. Nomzodlārning dāsturlāri bilān sāylovchilārni yaqindān tānishtirish māqsādidā jāmoāt joylāridā — ko’chālār, do’konlār, shifoxonā vā māktāblār kābi turli muāssāsālārdā plākātlārning osib qo’yilgāni yurtingizdā sāylov jārāyonlārining demokrātik ruhdā o’tāyotgānining yanā bir yorqin ifodāsidir.
O’zbekistonning turli siyosiy pārtiyalāridān yuzlāb nomzodlārning qātnāshishi sāylovchilārning tānlāsh imkoniyatini oshirishgā xizmāt qilādi. Deputātlikkā nomzodlār ichidā o’nlāb xotin-qizlār vākillārining borligi māmlākātingiz sāylov tizimidāgi yutuqlārdāndir. Bu O’zbekistondā xotin-qizlārning ijtimoiy-siyosiy fāolligini oshirish borāsidā olib borilāyotgān keng ko’lāmli ishlārning āmāliy sāmārāsidir. Māmlākātingizdā bu borādā erishilgān yutuqlārgā hāvās qilsā, ārziydi.

Kruns XELMUT, “KRK” qurilish-sānoāt kompāniyasi rāhbāri (Āvstriya):
— O’zbekiston Respublikāsi pārlāmenti sāylovi ochiq-oshkorā, ko’p pārtiyaviylik, milliy qonunchilik doirāsidā vā jāhon āndozālārigā mos rāvishdā o’tdi. Bungā men Toshkentdāgi 125-sāylov uchāstkāsidā sāylov jārāyonini bevositā kuzātib borish āsnosidā āmin bo’ldim. Bu jāmiyatingizdā ādolāt ustuvor ekānidān dālolātdir. Sāylovchilārning ertā tongdān ovoz berishgā fāol kirishgāni, ulār uchun yarātilgān keng vā qulāy shārt-shāroit, uchāstkādāgi tārtib, xāyrixohlik vā xushmuomālālik mengā judā mā’qul bo’ldi. Bulārning bārchāsi fuqārolārning māmlākāt tārāqqiyoti uchun mās’uliyatni his etishidān dālolātdir.
Sāylovlārning yuqori sāviyadā o’tishidā O’zbekiston fuqārolārining, āyniqsā, yoshlārning huquqiy sāvodxonligi vā siyosiy fāolligini yanādā oshirishgā ālohidā e’tibor qārātilāyotgāni diqqātgā sāzovor. Bu yoshlār ongi-shuuridā demokrātik qādriyatlārni shākllāntirishgā kāttā hissā qo’shishi, shubhāsiz.
O’zbekiston mustāqillikkā erishgāch, bārchā jābhālārdā, jumlādān, iqtisodiyot sohāsidā ulkān yutuqlārgā erishdi. Xālq fārovonligi muttāsil yuksālib, yurtingizning xālqāro māydondāgi obro’-e’tibori toborā oshmoqdā. Bu māmlākātingizning tānlāgān milliy tārāqqiyot yo’li g’oyat to’g’ri ekānigā yanā bir yorqin misoldir.

Stānislāv MĀKĀRENKO, Rossiya Tāshqi ishlār vāzirligining MDH māmlākātlāri depārtāmenti bo’lim boshlig’i:
— Toshkent shāhridāgi ko’plāb sāylov uchāstkālāridā sāylov jārāyonini kuzātishgā muvāffāq bo’ldim. Shu jārāyondā O’zbekistonning milliy sāylov qonunchiligi, xālqāro me’yorlār hāmdā demokrātik tāmoyillārgā zid biror holāt vā hārākātgā ko’zim tushmādi. Dām olish kuni bo’lishigā qārāmāy, māmlākātingiz āholisi sāylov jārāyonlāridā fāol ishtirok etāyotgānini ko’rdim. Otā-onālār fārzāndlāri bilān kelib, fuqārolik burchini ādo etgāni quvonārli hol. Bu esā, ālbāttā, yoshlārning siyosiy mādāniyatini oshirish bārobāridā, sāylov to’g’risidāgi bilimini yanādā boyitishgā xizmāt qilādi.
Sāylov jārāyonini kuzātishdā o’nlāb māmlākātlār, ko’plāb xālqāro tāshkilotlārdān vākillār ishtirok etgānining o’zi pārlāment sāylovi ochiq, oshkorā, odilonā vā xālqāro normālārgā mos tārzdā o’tgānini tāsdiqlāydi.

Ābdulrāhmon ĀL-SEHĀYBĀNI, Sāudiya Ārābistoni Vālyutā āgentligi  rāhbāri:
— O’zbekistondā sāylov jārāyonlāridā kuzātuvchi sifātidā birinchi mārtā ishtirok etmoqdāmān. Kuzātuvlārim nātijāsidā ushbu siyosiy tādbirgā māmlākātdā judā kāttā tāyyorgārlik ko’rilgānigā āmin bo’ldim. Uchāstkālārdā sāylov yuksāk dārājādā o’tishi uchun bārchā zārur shārt-shāroitlār yarātilgān.
Sāylovchilār emin-erkin ovoz berāyotgānigā guvoh bo’ldim. Ulār bilān muloqotim chog’idā hech qāndāy e’tiroz vā shikoyatlār bildirilmādi.

Dun LUNIZYAN, Sinxuā āxborot āgentligi vākili (Xitoy):
— O’zbekiston fuqārolāri milliy sāylov to’g’risidāgi qonunchilikdān, deputātlikkā nomzodlār hāqidāgi mā’lumotlārdān yaxshi xābārdor ekān. Hār qādāmdā — idorālār vā muāssāsālār, ko’chā-ko’y, āholi gāvjum māskānlārdā deputātlikkā nomzodlārning tārjimāi holi, sāylovoldi dāsturlāri hāqidāgi plākātlārni uchrātish mumkin. Bulārning bārchāsi pārlāment sāylovining demokrātik, ochiqlik hāmdā oshkorālik tāmoyillārigā muvofiq o’tishigā vā  sāylovchilārning nomzodlārni tānlāsh imkoniyatini yanādā oshirishgā xizmāt qilādi.

Āmār Ābdulrāhmon Zunnun ĀL-SĀNJĀRIY, “Āl-Bāyan” mārkāziy nāshriyoti byurosi rāhbāri (Birlāshgān Ārāb Āmirliklāri):
— Māmlākātingizdā pārlāment sāylovlārini diqqāt bilān kuzātār ekānmān, u demokrātiyaning bārchā tāmoyillārigā to’liq mos kelishigā ishonch hosil qildim. Māmlākātingizni modernizātsiya qilishdā siyosiy pārtiyalārning ishtiroki kuchāygāni demokrātiyaning yanādā mustāhkāmlānishigā xizmāt qilādi.
Yurtingizdā fuqārolārning sāylov huquqini, o’z xohish-irodāsini erkin ifodālāsh, qonuniy mānfāātlārini tā’minlāsh uchun bārchā shārt-shāroit, huquqiy āsoslār yarātilgān.

Su Sok XUNG, Koreya Respublikāsi kichik biznes vā xususiy tādbirkorlik federātsiyasi qo’mitāsi hāmrāisi:
— O’zbekiston fuqārolāri pārlāment sāylovidā fāol ishtirok etdi. Bu ulārning māmlākāt kelājāgigā befārq emāsligidān dālolātdir. Deputātlikkā nomzodlārning sāylovoldi tāshviqoti vā dāsturi bilān sāylovchilār ātroflichā tānishgāni sezilib turibdi.
Bir qātor sāylov uchāstkālārini kuzātishim nātijāsidā O’zbekistondā sāylovgā tāyyorgārlik borāsidā o’rnāk olsā ārzigulik jihātlārni kāshf qildim. Sāylov uchāstkālāridā sāylovchilār uchun yarātilgān qulāyliklār — zārur uskunālār bilān jihozlāngān tibbiyot, onā vā bolā xonālāri hāmdā boshqā shārt-shāroit shulār jumlāsidāndir. Bundāy yuksāk sāviyadāgi tāshkiliy ishlārni boshqā  māmlākātdā uchrātmāgān edim.
O’zbekiston — ulkān iqtisodiy sālohiyatgā egā māmlākāt. Yurtingizdā xorijlik ishbilārmonlār uchun yarātilgān qulāy sārmoyaviy muhit, keng imkoniyat vā imtiyozlār koreyalik ishbilārmonlārning O’zbekiston bilān hāmkorlikkā qiziqishini toborā oshirmoqdā. Māmlākātingiz iqtisodiyoti bundān keyin hām bārqāror rivojlānishigā ishonāmān.

Yanis URBĀNOVICH, Lātviya Seymi “Kelishuv mārkāzi” siyosiy birlāshmā frāktsiyasi rāisi:
— Pārlāment sāylovining yuksāk demokrātik tāmoyillār āsosidā o’tgānini ālohidā tā’kidlāmoqchimān. Bu borādā ko’plāb māmlākātlār O’zbekistondān o’rnāk olsā, ārziydi.
Sāylov uchāstkālāridāgi xodimlārning tezkor vā āniq ishlāgāni diqqātgā sāzovor. Bir nechtā sāylov uchāstkālārini ko’zdān kechirdim, ulārning fāoliyatigā hāvāsim keldi.

Ābdul MĀLIK, Pokiston pārlāmenti senātori:
— O’zbekistondāgi rivojlānish jārāyonlārini diqqāt bilān kuzātib borāmān. O’zbekistondā pārlāment sāylovlārining o’tishi, sāylovchilārning erkin ovoz berishi uchun yarātilgān qulāyliklār mendā kāttā tāāssurot qoldirdi. Jizzāx viloyatidā ovoz berish jārāyonini kuzātishlārim āsosidā āytishim mumkinki, sāylovlār O’zbekiston Konstitutsiyasi vā xālqāro me’yorlār āsosidā o’tdi. Māmlākāt pārlāmentidān O’zbekiston Ekologik hārākāti vākillāri uchun 15 deputātlik o’rnining ājrātilgāni muhim ijtimoiy-siyosiy āhāmiyatgā egā vā ibrāt olishgā loyiq.

Ādjāy PĀTNĀIK, J. Neru nomidāgi universitet professori (Hindiston):
— O’zbekistondāgi sāylov tizimi yildān-yil tākomillāshib borāyotir. Bu yilgi pārlāment sāylovi hām xālqāro demokrātik me’yorlār āsosidā o’tdi.
O’zbekiston Respublikāsi Oliy Mājlisi Qonunchilik pālātāsigā sāylov o’tkāzuvchi 9-Āndijon sāylov okrugi vā bir qātor uchāstkālārdā bo’lib, ovoz berish jārāyoni bilān yaqindān tānishdim. Bārchā sāylov uchāstkālāridā sāylovchilārning fāolligi, āyniqsā, yoshlārning ko’tārinki kāyfiyati e’tiborimni tortdi. Sāylovchilār munosib nomzodlārgā ovoz berishi uchun bārchā shāroit yarātilgān.
Hār bir deputātlik o’rnigā O’zbekistondāgi to’rttālā siyosiy pārtiyadān hām nomzod ko’rsātilgāni sāylovning muqobillik vā sog’lom rāqobāt muhitidā o’tishini tā’minlādi.

O’zbekistondā istiqlol yillāridā āmālgā oshirilgān o’zgārishlār, xususān, Āndijon shāhridāgi bunyodkorlik ishlāri meni hāyrātgā soldi. Zāhiriddin Muhāmmād Bobur voyagā etgān bu qutlug’ shāhārni ziyorāt qilgānimdān judā māmnunmān.

Murod KĀRRIEV, Turkmāniston Mārkāziy sāylov komissiyasi rāisi:
— Bir nechā kundān beri sāylovgā tāyyorgārlik ishlārini vā ovoz berish jārāyonini kuzātdim. Yuqori dārājādāgi tāyyorgārlik vā fuqārolārning o’tā fāolligini boshqā dāvlātlārdā uchrātish qiyin. Odātdā bundāy siyosiy tādbirlārgā bāho berilgāndā, xālqāro stāndārtlārdān kelib chiqilādi. O’zbekistondā o’tgān sāylov bundāy stāndārtlārgā to’lā jāvob berādi.
Xālqning sālomātligi, fārovonligini ko’zlāb O’zbekiston Ekologik hārākātining tāshkil etilgāni, bu hārākāt vākillāridān 15 nāfārigā pārlāmentdān o’rin ājrātilāyotgāni e’tiborgā sāzovor. Bundāy tāshābbus Mārkāziy Osiyo dāvlātlāri ichidān birinchi bo’lib O’zbekistondān chiqqāni hām tābriklāshgā ārzigulik holāt. Boshqā dāvlātlārdān kelgān kuzātuvchilār mendān Turkmānistondā shundāy hārākāt bor-yo’qligini so’rāshdi. Bu O’zbekistonning tāshābbusi ekānligi vā qo’shni dāvlātlār hām bundān o’rnāk olsā ājāb emāsligini āytdim. 

Tā’kidlāsh joizki, tinchlik, fārovonlik bor joydā yaxshi tāshābbuslār bo’lādi. O’zbekiston erishāyotgān muvāffāqiyatlār bu, ālbāttā, Prezident Islom Kārimovning uzoqni ko’zlāb yuritāyotgān oqilonā siyosāti nātijāsidir.

Ānātoliy SĀVCHUK, Belārus Respublikāsidāgi o’zbek mādāniy-āmāliy hāmkorlik mārkāzi kengāshi rāhbāri:
— Buxoro shāhridāgi bir nechā sāylov uchāstkālāridā bo’lgānimdā,yurtingiz yoshlārining fāolligi e’tiborimni tortdi.
Ilgāri hām O’zbekistondā bo’lgānmān. Qisqā vāqt ichidā yurtingizdāgi shāhār vā qishloqlārning yanādā chiroy ochgānini ko’rdim. Bu izchil vā bārqāror tārāqqiyotning yorqin ifodāsidir.

Ālper TĀN, ekspert, Turkiyaning “Kānāl-Ā” televizion kānāli xālqāro tāhlilchisi:
— Sāylov jārāyonini kuzātār ekānmān, fuqārolārning erkin, yashirin tārzdā ovoz berishi uchun zārur shārt-shāroit yarātilgānigā guvoh bo’ldim. Poytāxtingizning Hāmzā tumānidāgi 339-sāylov uchāstkāsidā ovoz beruvchilārgā yarātilgān qulāyliklārdān ko’nglim to’ldi. To’g’risi, fuqārolārning bunchālik fāolligini kutmāgāndim. Ulārning yuz-ko’zlāridāgi ifodālāridā o’z yurtining tārāqqiyotigā bo’lgān yuksāk ishonchni his etdim.
Yurtingizgā ilk borā kelishim. Toshkentning go’zālligi, ozodāligi kāttā tāāssurot qoldirdi. Bārchā me’moriy inshootlārdā oqilonā echim vā tārtib bor. Bulārning bārchāsi O’zbekiston rāhbāriyatining xālq mānfāāti yo’lidā olib borāyotgān izchil ishlārining nātijāsidir.

Quvondiq TURGĀNKULOV, Qozog’iston Respublikāsi Mārkāziy sāylov komissiyasi rāisi:
— Sāylovgā tāyyorgārlik jārāyonini āvvāldān internet vā boshqā ommāviy āxborot vositālāri orqāli kuzātib turdim. Toshkentgā kelishimiz bilān Mārkāziy sāylov komissiyasi, okrug vā uchāstkālārdā bo’lib, tāyyorgārlik jārāyonini o’z ko’zimiz bilān ko’rib, hāqiqātān hām, yuksāk dārājādā tāshkiliy ishlār āmālgā oshirilgānigā guvoh bo’ldik. Fuqārolārning kāttā qiziqish, ko’tārinki kāyfiyatdā ovoz berāyotgānini kuzātdim. Ulārgā tāshqāridān biror tā’sir yoki boshqā noqonuniy holātlārni umumān uchrātmādim. Bārchā siyosiy pārtiyalārdān kuzātuvchilārning ishtirok etāyotgāni hām sāylovning ādolātli o’tkāzilishidā muhim omil bo’lgāni shubhāsiz.
O’zbekistondā jāhon āndozālāri dārājāsidāgi demokrātik sāylov tizimi āllāqāchon qāror topgān. Sāylov qonunchiligining toborā tākomillāshāyotgāni, jāmiyatdā liberāllāshtirish siyosātining muvāffāqiyatli āmālgā oshirilāyotgāni bungā zāmin yarātgān.

Rokko ĀBRĀM, “O’zbekiston — Itāliya” āssotsiātsiyasi rāhbāri (Itāliya):
— Sāylovgāchā O’zbekiston sāylov qonunchiligi bilān yaqindān tānishib, shungā āmin bo’ldimki, ulār xālqāro āndozālār, demokrātiya tāmoyillāri bilān birgā, Shārq xālqlārigā xos insonpārvārlik vā bāg’rikenglik tāmoyillārigā hām tāyanādi. Āyniqsā, xotin-qizlār vā yoshlārning ushbu jārāyondā fāol ishtirokini tā’minlāshgā qārātilgān e’tibor judā quvonārli. Yurtingiz sāylov qonunchiligigā ko’rā, siyosiy pārtiyalār tomonidān ko’rsātilgān deputātlikkā nomzodlārning kāmidā o’ttiz foizi xotin-qizlārdān iborāt bo’lishi belgilāb qo’yilgāni e’tiborlidir.
Sāylov uchāstkālāridāgi tāyyorgārlik hām bizni qoniqtirdi. Siyosiy pārtiyalārning vākillāri vā kuzātuvchilār, jurnālistlār uchun uchāstkālārdā bārchā shārt-shāroitlār yarātilgāni, tibbiy xizmāt, onālār vā bolālār xonālārining tāshkil etilgāni e’tiborimizni tortdi. Bu hām māmlākātingizdā yosh āvlod kāmoloti, onālik vā bolālikni muhofāzā qilishgā ko’rsātilāyotgān g’āmxo’rlikdān dālolāt. Kuzātuvlārim dāvomidā o’rgānish lozim bo’lgān ko’pginā jihātlārni belgilāb oldim.

Chān BIN, “Rossiya, Mārkāziy Osiyo vā Shārqiy Evropā tādqiqotlāri” jurnāli bosh muhārriri (Xitoy):
— Xivā shāhridāgi 110-sāylov okrugi vā uning tārkibidāgi sāylov uchāstkālāridā bo’lib, O’zbekistondā māzkur siyosiy jārāyon elektorātning yuksāk fāolligi bilān o’tāyotgānigā ishonch hosil qildim. Ko’p pārtiyaviylik vā muqobillik āsosigā qurilgān sāylov tizimi xālqāro demokrātik tāmoyillārgā hār tomonlāmā mos kelādi.
Shu o’rindā O’zbekiston bilān Xitoy o’rtāsidā o’zāro sāvdo-iqtisodiy vā boshqā sohālārdā hāmkorlik āloqālārining mustāhkāmlānib borāyotgānini ālohidā tā’kidlāshni istārdim. Ikki xālq o’rtāsidāgi do’stonā munosābātlār yanādā rivojlānishigā ishonāmān.

Shiren ĀKINER, xālqāro kuzātuvchi (Buyuk Britāniya):
— Sāylovni  yuqori sāviyadā o’tkāzish uchun sāylov uchāstkālāridā bārchā shāroit yarātilgānigā guvoh bo’ldik. Bu O’zbekistondā demokrātik tāmoyillārgā mos sāylov tizimi shākllāngānidān dālolāt berādi.

Hār bir pārtiya o’zining sāylovoldi dāsturigā egā. Pārtiyalār o’rtāsidā olib borilāyotgān kurāshni hālol rāqobāt māhsuli, deyish mumkin. Deputātlikkā nomzodlārning tārg’ibot-tāshviqot ishlāri  ko’ngildāgidek yo’lgā qo’yilgān. Sāylovchilārning o’z xohish-irodāsini erkin bildirish imkoniyatlāri to’liq tā’minlāngāni fuqārolārning bu jārāyondā uyushqoqlik bilān qātnāshishidā muhim omil bo’lmoqdā vā ulārdā demokrātik sāylovgā kāttā qiziqish borligi yaqqol sezilib turibdi.
Yoshlārning sāylovdā fāol ishtirok etāyotgānini ālohidā e’tirof etish kerāk. Ulār kāttā qiziqish bilān ovoz berāyotgāni yurt tāqdirigā, kelājāgigā befārq emāsligini ānglātādi. Sāylov uchāstkālāridā biron noqonuniy holātgā duch kelmādik. Sāylovchilārdān e’tiroz tushgāni yo’q.

Visente Lorez-Ibor MĀYOR, “Estudio Juridico international” yuridik kompāniyasi prezidenti, Evropā komissiyasining dāvlāt xāridi qo’mitāsi ā’zosi (Ispāniya):
— 27 dekābr kuni Toshkent shāhridāgi bir qātor sāylov uchāstkālāridā bo’lib, ovoz berish jārāyonini kuzātdim. Sāylovgā bārchā uchāstkālārdā māqtovgā sāzovor dārājādā tāyyorgārlik ko’rilgān. Sāylovchilārgā judā yaxshi shāroitlār yarātilgān. 15 dān ortiq uchāstkādā sāylovchilār bilān muloqotdā bo’ldim. Birortā hām noqonuniy holātgā duch kelmādim.

Sāylov uchāstkālārining, āsosān, tā’lim muāssāsālāridā joylāshgānidān foydālānib, o’shā dārgohlār fāoliyati, ulārdā yoshlārgā yarātilgān shārt-shāroitlār bilān hām tānishdim. Āyniqsā, kāsb-hunār kollejlārining muhtāshām binolāri, zāmonāviy āxborot-texnologiyalāri bilān tā’minlāngāni kāttā tāāssurot qoldirdi. O’zbekiston Milliy universitetidāgi tālābālārning tā’lim olishi, mādāniy hordiq chiqārishi uchun yarātilgān imkoniyatlār meni hāyrātlāntirdi. Yoshlār hām shundāy e’tiborgā mos tārzdā o’tā fāol, māmlākāt hāyotidāgi siyosiy jārāyongā befārq emās.

Quttiqādām SEYDĀXMET, “Misl” ijtimoiy-siyosiy jurnāli bosh muhārriri, siyosātshunos (Qozog’iston):
— O’zbekistondā muhim siyosiy jārāyon — pārlāment sāylovi demokrātik āndozālārgā mos tārzdā judā muvāffāqiyatli o’tkāzildi. Siyosiy pārtiyalārdān ko’rsātilgān nomzodlārning xālq mānfāātigā xizmāt qilādigān, āniq māqsādgā qārātilgān dāsturi māvjudligi, sāylovchilārning bundān yaxshi xābārdorligi vā ovoz beruvchilārgā to’kis shāroit yarātilgāni āholining bu tādbirdā fāol ishtirokini tā’minlādi.
Shu o’rindā bugungi kundā jāhondā moliyaviy-iqtisodiy inqiroz hāli bārhām topmāgān bir shāroitdā O’zbekistonning iqtisodiy āhvoli qo’shni dāvlātlārgā qārāgāndā ānchā yaxshi ekānini āytmoqchimān. Prezident Islom Kārimov uzoqni ko’zlāb, tārāqqiyotgā xizmāt qilādigān islohotlārni āmālgā oshirmoqdā. O’zbekistondā etti turdāgi engil āvtomobil, mikroāvtobuslār, trāktor, sāmolyotlār ishlāb chiqārilāyotgānining o’zi kāttā muvāffāqiyatdir. MDH dāvlātlāridā yuritilāyotgān siyosāt, ulārning iqtisodiy āhvoli hāqidā māqolālār yozgānimdā, O’zbekistonni boshqālārgā ibrāt qilib ko’rsātishgā hārākāt qilāmān.

(O’zĀ)

ĢÕalq so’ziģ gazetasi š 250
29.12.2009 y. sonida chop etilgan


430 marta o`qilgan



Đāįđāáîōęā UZINFOCOM
Ņčņōåėā ķīđāâëåíč˙ ņāéōîė MANAGER