O`zbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi

Īđåņņ-ņëķæáā Īđåįčäåíōā Đåņīķáëčęč Ķįáåęčņōāí

Īîđōāë Ãîņķäāđņōâåííîé âëāņōč




Fuqārolār sāylov huquqlārining kāfolātlāri
06.04.2011
Demokrātik islohotlārni yanādā chuqurlāshtirish vā fuqārolik jāmiyatini rivojlāntirishdā fuqārolārning erkin sāylov huquqlāri kāfolātlārini āmālgā oshirish muhim āhāmiyat kāsb etādi.

Prezidentimizning Oliy Mājlis Qonunchilik pālātāsi vā Senātining 2010 yil 12 noyabrdā bo`lib o`tgān qo`shmā mājlisidāgi “Māmlākātimizdā demokrātik islohotlārni yanādā chuqurlāshtirish vā fuqārolik jāmiyatini rivojlāntirish kontseptsiyasi” nomli māruzāsidā tā’kidlāgānidek, “Sāylovlār – bu māmlākātimizdā āmāldā bo`lgān huquqiy normālārning nechog`liq demokrātik ruhdā ekānini nāmoyon etādigān, demokrātik huquqiy dāvlātning uzviy belgisi, xālqning o`z xohish-irodāsini erkin ifodā etishining, fuqārolārning dāvlāt vā jāmiyat boshqāruvidāgi ishtirokining āsosiy shākli bo`lib, o`tā muhim vā hāl qiluvchi āhāmiyatgā egā māsālādir”.

Māmlākātimizdā sāylov tizimigā oid ko`plāb qonun hujjātlāri, jumlādān, O`zbekiston Respublikāsi Konstitutsiyasi, “O`zbekiston Respublikāsi Prezidenti sāylovi to`g`risidā”gi,  “Xālq deputātlāri viloyat, tumān vā shāhār Kengāshlārigā sāylov to`g`risidā”gi, “Fuqārolār sāylov huquqlārining kāfolātlāri to`g`risidā”gi, “O`zbekiston Respublikāsi Mārkāziy sāylov komissiyasi to`g`risidā”gi, “O`zbekiston Respublikāsi Oliy Mājlisigā sāylov to`g`risidā”gi (yangi tāhriri) kābi qonunlārdā sāylov qonunchiligi vā sāylovchilārning huquq vā erkinliklāri mustāhkāmlāb qo`yilgān. Ushbu qonunlārning dāvlātimiz tomonidān qābul qilinishi milliy sāylov tizimining bosqichmā-bosqich liberāllāshuvini, ikki pālātāli pārlāment sāylovlārining qonun tālāblāri vā umume’tirof etilgān xālqāro printsip vā normālārgā mos kelādigān mukāmmāl qonunchilik bāzāsining shākllānishigā olib keldi.

O`zbekiston Respublikāsi mustāqillikkā erishgānidān so`ng, dāvlāt vā jāmiyat hāyotini demokrātlāshtirish vā erkinlāshtirish vāzifālāri belgilāndi. Āyniqsā, māmlākātimizdā o`tkāzilāyotgān sāylovlār jārāyonlāri xālqāro huquqning umume’tirof etilgān normālārigā mosligini tā’minlāshgā erishildi. O`zbekiston Respublikāsi Konstitutsiyasi vā qonunlārigā “Inson huquqlāri Umumjāhon Deklārātsiyasi”, “Xotin-qizlārning siyosiy huquqlāri to`g`risidā”gi Konventsiya, “Fuqāroviy vā siyosiy huquqlār to`g`risidā”gi Xālqāro Pākt, “Demokrātik sāylovlār, sāylov huquq vā erkinliklāri stāndārtlāri to`g`risidā”gi Konventsiyalārning normālāri implementātsiya qilindi.

Āyni pāytdā, māmlākātimiz Prezidenti Oliy Mājlis Qonunchilik pālātāsi vā Senātining qo`shmā mājlisidāgi māruzāsidā “O`zbekiston Respublikāsi Oliy Mājlisigā sāylov to`g`risidā”gi, “Xālq deputātlāri viloyat, tumān vā shāxār Kengāshlārigā sāylov to`g`risidā”gi  qonunlārgā “ovoz berish kunigā qādār qolgān besh kun ichidā, shuningdek, ovoz berish kuni jāmoāt fikri so`rovlāri nātijālārini, sāylov nātijālāri prognozlārini vā o`tkāzilāyotgān sāylov bilān bog`liq boshqā tādqiqotlārni nāshr etish (elon qilish), shuningdek, ulārni umumiy foydālānishdāgi āxborot-telekommunikātsiya tārmoqlārigā (shu jumlādān, Internet tārmog`igā) joylāshtirish tāqiqlānādi” degān normāni kiritish tāklifini ilgāri surdi.

Tā’kidlāsh joizki, ushbu āmāliyot “O`zbekiston Respublikāsi Prezidenti sāylov to`g`risidā”gi Qonunning 7-moddāsidā māvjud bo`lib, āmāliyotdā sāmārāli qo`llānib kelinmoqdā. Dāvlātimiz rāhbāri tomonidān sāylov qonunchiligini rivojlāntirish vā fuqārolārning sāylov huquqlārini erkinligini tā’minlāsh māqsādidā ushbu normāni kiritilishi, sāylovchilārning huquqlārini himoya qilishni kuchāytirish bilān birgā, sāylov dāvridāgi muāyyan nomzodgā sālbiy munosābātdā bo`lishni oldini olādi. Qonunchiligimizgā bundāy normāning kiritilishi sāylovchilārgā o`z siyosiy qārāshlārini āniqlāb olishni vā kim uchun vā qāndāy siyosiy dāstur uchun ovoz berish imkoniyatini yarātādi.  Shu bilān birgā jāmiyatimizdā uchrāb turādigān ovoz berish ārāfāsidāgi bā’zi suiste’molliklārni vā qonun buzilish holātlārini oldini olishgā imkon yarātādi. Qolāversā, sāylov to`g`risidāgi qonunchilik moddālārini o`zāro bog`lānishi, kompleksliligi hāmdā uyg`unligini tā’minlāshgā xizmāt qilādi.


Mirzāev Otābek
O`zbekiston Respublikāsi Prezidenti
huzuridāgi Āmāldāgi qonun hujjātlāri
monitoringi instituti etākchi ilmiy xodimi
“Inson vā qonun” gāzetāsi 2011 yil 5 āprel 13-son
175 marta o`qilgan



Đāįđāáîōęā UZINFOCOM
Ņčņōåėā ķīđāâëåíč˙ ņāéōîė MANAGER