Hār bir dāvlātning fāqāt iqtisodiy jihātdānginā rivojlānishi uning dunyo hāmjāmiyatidā tutgān o`rnini belgilāmāydi, shuning uchun hām o`z oldigā fuqārolik jāmiyati bārpo etishni māqsād qilib qo`ygān māmlākātlār siyosiy tizimni demokrātik printsiplār āsosidā shākllāntirishlāri tābiiy holātdir. Shu jihātdān olgāndā māmlākātimizdā siyosiy tizimni demokrātlāshtirish jāmiyatimiz tārāqqiyoti hozirgi bosqichining dolzārb yo`nālishidir.
"Dāvlāt boshqāruvini yangilāsh vā yanādā demokrātlāshtirish hāmdā māmlākātni modernizātsiya qilishdā siyosiy pārtiyalārning rolini kuchāytirish to`hrisidā"gi Konstitutsiyaviy qonunning qābul qilinishi, hech shubhāsiz, demokrātik islohotlārni chuqurlāshtirish borāsidā āsosiy vā hāl etuvchi rol o`ynādi.
Qābul qilingān ushbu huquqiy mexānizmlār siyosiy pārtiyalārning māmlākāt pārlāmenti fāoliyatini tāshkil etishdā, shuningdek, vākillik vā ijro hokimiyati orgānlārini shākllāntirish, ulārning fāoliyatini nāzorāt qilishdāgi roli vā āhāmiyatini tubdān kuchāytirdi.
Xālqimizning fāolligi ulārning sāylovlārdāgi ishtiroki vā māmlākātimizdāgi māvjud siyosiy pārtiyalār vā hārākātlār fāoliyati bilān bevositā bohliq. Māmlākātimiz rāhbāri bevositā siyosiy hāyotni erkinlāshtirish māsālāsigā to`xtālib, O`zbekiston XXI āsrgā intilmokdā" nomli kitobdā tākidlāgānlāridek, "siyosiy sohāni erkinlāshtirish borāsidā āvvālāmbor, āholining siyosiy fāolligini kuchāytirish, jāmiyatdā mānfāātlār vā qārāmā-qārshi kuchlār o`rtāsidā muvozānātni tāminlāydigān kuchli mexānizmlārni shākllāntirish zārur".
Istiqlolimizning ilk kunlāridān boshlāb O`zbekiston Respublikāsi Prezidenti Islom Kārimov boshchiligidā eski māfkurādān voz kechib, mānāviy yangilānishgā vā xālqimiz ongigā milliy istiqlol hoyasini singdirishgā qārātilgān siyosātni āmālgā oshirib kelmokdāmiz.
O`zbekistondā āmālgā oshirilāyotgān demokrātik islohotlār jārāyonidā sāylovlārning āhāmiyati nihoyatdā muhim bo`lib, sāylovlār nātijāsidā māmlākāt fuqārolārining dāvlāt vā jāmiyat ishlārini boshqārishdāgi ishtiroki tāminlānādi. Bu esā, xālq dāvlāt hokimiyatining birdān bir mānbāi ekānligini ifodā etuvchi omildir.
O`zbekiston Respublikāsining sāylov to`hrisidāgi qonunlāridā teng sāylov huquqi printsipi mustāhkāmlāngān. Hār bir fuqāro - sāylovchi bir ovozgā egā. Fuqārolār jinsi, irqiy vā milliy mānsubligi, tili, dingā munosābāti, ijtimoiy kelib chiqishi, etiqodi, shāxsiy vā ijtimoiy māvqei, mālumoti, māshhulotining turi vā xususiyatlāridān qāti nāzār teng sāylov huquqigā egādirlār.
Teng sāylov huquqi - 18 yoshgā to`lgān bārchā fuqārolārning sāylovdā teng shāroitlārdā qātnāshishlārini ānglātādi. Sāylov xuquqining tengligi tāmoyili hār bir sāylovchi fāqātginā bittā sāylovchilār ro`yxātigā kiritilishi, fāqāt bittā ovozgā egā bo`lib, sāylovdā teng āsoslārdā qātnāshishi mumkinligidā o`z ifodāsini topgān. Bu borādāgi tenglik sāylov okruglārini sāylovchilār sonining bārobār bo`lishi qoidāsi āsosidā tuzish bilān hām tāminlānādi.
Q.ĀBDURĀSULOVĀ,
Toshkent dāvlāt yuridik instituti professori,
yuridik fānlāri doktori.
S.NIYOZOVĀ,
dotsent, yuridik fānlāri nomzodi.
ĢTurkistonģ gāzetāsi š93-94
5.12.2009 y. sonidā chop etilgān
